21 Kasım 2014 Cuma

2013 İsteğe bağlı emeklilik aylık prim ödemeleri hesaplama

Kişilerin çalışmadıkları zamanlarda primlerini kendileri ödedikleri emekli ve sağlık hizmetlerinden yararlandıkları bir sigorta çeşidi olan isteğe bağlı sigortalılık her yönüyle ele alınacak.

19 Haziran 2013 Çarşamba 12:40
2013 İsteğe bağlı emeklilik aylık prim ödemeleri hesaplama

Kişilerin çalışmadıkları zamanlarda primlerini kendileri ödedikleri emekli ve sağlık hizmetlerinden yararlandıkları bir sigorta çeşidi olan isteğe bağlı sigortalılık her yönüyle ele alınacak. Bunlardan kısaca bahsedecek olursak, ay içinde 30 günden az çalışanlar, sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmayan ülkelere Türk firmaları ile giderek çalışanlar, vergiden muaf işleri yapan kadınlar, memurlar ve her kes tarafından bilinmekte olan ve 4/b kapsamına dahil edilen isteğe bağlı sigortalıktır. Kamuoyu tarafından bilinmeyen isteğe bağlı sigortalılık bu çeşitliliği ile hizmetlerin hangi kapsamda değerlendirildiği prim hesapları ve miktarları ele alınarak anlatılacaktır.

5510 SAYILI KANUNUN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (B) BENDİ KAPSAMINDA İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK

BAŞVURU ŞARTLARI

Türkiye'de ikamet etmek ve Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşlarından;

- 5510 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmayanlar,

- Sigortalı olarak 5510 Sayılı Kanun’un 50 nci maddesi ile ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışanlar, (4/a kapsamında)

- Kendi sigortalılıkları nedeniyle Türkiye’de sosyal güvenlik kanunlarına göre malullük ve yaşlılık aylığı almayanlar,

- 18 yaşını dolduranlar,

İsteğe bağlı sigortalı olabilmektedirler.

Kanunun yürürlük tarihinden önce mülga kanunlara göre isteğe bağlı sigortaya devam edenler, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalılıkları devam ettirilmektedir.

MÜRACAATLAR

- İlk defa isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin örneği Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi” ile ikametgâhlarının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüklerine/sosyal güvenlik merkezlerine başvurmaları gerekmektedir.

- Tekrar isteğe bağlı sigortalı olmak isteyen sigortalıların ise talep dilekçesi ile müracaatları yeterli olmaktadır.

BAŞLAMA TARİHİ

İsteğe bağlı sigortalılık, müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden itibaren başlamaktadır.

PRİM HESABI

İsteğe bağlı sigorta primi prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında(6,5 katı), sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın % 32'sidir. Bunun % 20'si malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primini, % 12'si genel sağlık sigortası primini oluşturmaktadır.

ÖDENECEK PRİM MİKTARLARI:

01/7/2013 ila 31/12/2013 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık alt sınırı, 34,05 TL x 30 x % 32 = 326,88 TL.

-01/7/2013 ila 31/12/2013 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık üst sınırı, 221,33x 30 x % 32 =2.124,77 TL.

İsteğe bağlı sigortalılığın devamında belli süre prim ödememe halinde sigortalılığın sona erme uygulaması kaldırılmıştır. Bunun yerine ait olduğu ayın primini en geç 12 ay içinde gecikme zammı ile ödeyebilecek şekilde yeniden düzenleme yapılmıştır. Yani, 12 ay geçmedikçe diğer aylara ait primlerini gecikme zammı ile ödenmesi imkânı sağlanmıştır.

SONA ERMESİ

- İsteğe bağlı sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, primi ödenmiş son günü takip eden günden,

- Aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden,

- Ölen sigortalının ölüm tarihinden,

-Zorunlu sigortalılığın başladığı tarihten,

İtibaren isteğe bağlı sigortalılık sona ermektedir.

Gelir Vergisinden Muaf Kadınların İsteğe Bağlı Sigortalılığı

5510 Sayılı Kanun’un geçici 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında 6111 Sayılı Kanun’un 50 nci maddesiyle yapılan düzenlemeyle 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde belirtilen vergiden muaf işleri hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici nitelikte yaptıklarını vergi dairelerinden alacakları yazılar ya da Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurları tarafından düzenlenen raporlar ile tespit ettiren kadınlar isteğe bağlı sigortalı olarak primlerini 2011 yılında % 18 olmak üzere ve her yıl birer puan artırılmak suretiyle ödeyebileceklerdir. 2013 yılında bu oran %20 olmuştur.

Kurum bu kapsamdaki sigortalı olacakları, bu düzenleme ile 1/10/2008 tarihinden önce kayıt ve tescili yapılan isteğe bağlı sigortalılar ile 25/2/2011 tarihinden itibaren tescilleri yapılan kadınların bu madde kapsamında prim ödemek istemeleri durumunda vergiden muaf işleri 1/10/2008 tarihinden önce veya sonra yaptıkları araştırılmayacak, vergiden muaf işleri yaptıklarını belgelemeleri halinde isteğe bağlı sigortalılık talep tarihini takip eden günden itibaren başlatılacak şekilde değiştirerek rahatlatmıştır.

Önceki hali ile nerede ise uygulanmayacak kadar zor bir şartı da (vergiden muaf işleri 1/10/2008 tarihinden öncede yaptıklarını belgelemek) ortadan kaldırarak hem kurumu hem de sigortalıları rahatlatma cihetine giderek bu kapsamdaki sigortalılığı da işlevsel hale getirmiştir. Ancak, 6111 Sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden önce talepte bulunup 1/10/2008 tarihinden sonra vergiden muaf işleri yapmaları nedeniyle sigortalılıkları başlatılmayanlardan yeniden talep alınacaktır. Sigortalıların vergiden muaf işleri yaptıklarının tespitine ilişkin uygulama 20/10/2010 tarihli ve 2010/117 sayılı Genelge hükümlerine göre devam etmektedir.

ÖDENECEK PRİM MİKTARLARI:

01/7/2013 ila 31/12/2013 tarihleri arasında ; 34,05TL x 20 x % 32 =217,92 TL'dir.

5434 SAYILI KANUNUN MÜLGA 12 NCİ MADDESİ UYARINCA (DEVLET MEMURU) İŞTİRAKÇİLERİN İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIĞI

657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olarak en az on yıl çalışanlardan, memurluktan ayrılmış olanlar (Memurluktan çıkarılmış olanlar ile aynı Kanunun 96 ncı maddesi kapsamına girenler ve anılan Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde aranan nitelikleri kaybedenler hariç) Memurluktan ayrıldıkları tarihten itibaren altı ay içinde yazılı olarak Sandığa başvurmaları ve emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarını ait olduğu ay içinde Sandık hesabına yatırmaları şartıyla, başvuru tarihini takip eden aybaşından itibaren Sandıkla ilgilendirilmektedirler.

Bunlardan, toplu ya da fasılalı olarak toplam altı aydan daha fazla süreye ilişkin emekli kesenekleri ile kurum karşılıklarını süresinde ödemeyenlerin isteğe bağlı iştirakçilikleri sona erdirilmektedir. Sandıkla ilişkilendirilme isteğinden vazgeçtiğini yazılı olarak Sandığa bildirenlerin de isteğe bağlı iştirakçiliklerine başvuru tarihini takip eden ay başından itibaren son verilir. Sigortalılığı gerektirecek şekilde çalışmaya başlayanlar ve kendi çalışmalarından dolayı aylık bağlanmış olanlar isteğe bağlı iştirakçi olamazlar.

Bu durumdaki sigortalıların iştirakçilik başvuruları, Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhıye/ANKARA adresine yapmaları gerekmektedir.

AY İÇİNDE 30 GÜNDEN AZ ÇALIŞAN VEYA TAM GÜN ÇALIŞMAYANLARDAN KALAN SÜRELERİNDE İSTEĞE BAĞLI SİGORTAYA PRİM ÖDEYENLERİN SİGORTALILIĞI

6111 Sayılı Kanun’un 68 nci maddesiyle 4447 sayılı Kanun’un 46 ncı maddesinde yapılan düzenleme ile ay içindeki çalışması 30 günün altında olanlar ile 4857 Sayılı İş Kanunu’na göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanlardan ay içindeki çalışmasını 30 güne tamamlayanlar işsizlik sigortası kapsamında sigortalı sayılmışlardır. Söz konusu hüküm gereğince 25/2/2011 tarihinden itibaren 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli çalışıp ayrıca isteğe bağlı sigortaya müracaat edenlerden % 32 prim oranı ile sigortalı ve işveren hissesi dahil % 3 oranında işsizlik sigortası primi olmak üzere toplam % 35 oranında prim alınmaktadır.

İŞVERENLERİ TARAFINDAN DÜZENLENECEK BELGE TÜRLERİ:

Ay içinde 30 günden az çalışıp isteğe bağlı sigortalı olmak için müracaat edenlerden kısmi süreli iş sözleşmesine tabi çalışanların aylık prim ve hizmet belgesindeki eksik gün nedeni 06 (Kısmi istihdam), 07 (Puantaj kayıtları), 17 (Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma), 12 (Birden fazla) ve 13 (Diğer) olanlar dikkate alınacaktır. Diğerleri bu kapsamda isteğe bağlı sigortalı olamayacaklardır.

ÖDENECEK PRİM MİKTARI

1/7/2013 ila 31/12/2013 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık alt sınırı 34,05 TL x 30 x % 35 = 357,53 (/ 30 x ay içinde ki eksik gün sayısı),

1/7/2013 ila 31/12/2013 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık üst sınırı 221,33TL x 30 x % 35 = 2323,97*TL (/ 30 x ay içinde ki eksik gün sayısı),

5510 SAYILI KANUN’UN 5 İNCİ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (G) BENDİNE TABİ SİGORTALILAR

5510 Sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ile ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri yönünden 1/10/2008 tarihinden itibaren 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalı olarak sayılmaktadırlar.

Sigortalıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde isteğe bağlı sigortalı olmalarına imkan sağlanmıştır. İsteğe bağlı sigortalılık statüsü 4/(b) bendi kapsamında sigortalılık olarak değerlendirilmiştir. 6111 Sayılı Kanun’un 24 üncü maddesi ile değiştirilen 5510 Sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca isteğe bağlı sigortalılık statüsü yeniden düzenlenerek 1/10/2008 tarihinden itibaren 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi olarak belirlenmiştir. Söz konusu hüküm gereğince 1/10/2008-25/2/2011 tarihleri arasında isteğe bağlı sigorta statüleri 5510 Sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında değerlendirilen hizmetler 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına dönüştürülecek, sigortalıların bu sürelere ilişkin bildirilen hizmetleri ile borçlanmalardaki sigortalılık statüleri de yeni durumlarına göre değerlendirilmektedir.

İŞVERENLERİ TARAFINDAN DÜZENLENECEK BELGE TÜRÜ:

5510 Sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine tabi sigortalıların kısa vadeli ve genel sağlık sigortası hizmetlerinin bildirimi işverenler tarafından 21 numaralı (Türk İşverenler Tarafından Sosyal Güvenlik Sözleşmesi imzalanmamış Ülkelere Götürülerek Çalıştırılan Türk İşçileri) belge türü ile Kuruma bildirilmektedir. Bu durumda olan sigortalılardan isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin talepleri önceden olduğu gibi isteğe bağlı sigorta giriş bildirgesi ve bu sigortalıların sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkeye Türk işverenlerince götürüldüğüne ilişkin belge ile sigortalılar ya da işverenler tarafından işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat ederek yapılmaktadır.

Bu sigortalılardan % 20 oranında isteğe bağlı sigorta primi tahsil edilecektir. Kısa vade sigorta primi ve Genel Sağlık Sigorta primini İşverenleri ödemektedir.

Yine dikkat edilmesi gereken bir husus bu durumdaki sigortalılar işten ayrılış bildirgeleri verildikten sonra bir yıl içinde 90 gün olup olmasına bakılmaksızın sağlık hizmetlerinden ne hikmete binaen yararlandırılmadıkları bilinmez ama ne yazık ki sigortalılıkları ile birlikte sağlık hizmetlerinden yararlanma hakları da bitmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumunun bu yönde yeni bir düzenlemeye acilen gitmesi gerekmektedir. Sosyal Güvencesi bile olmayan ülkelerde çalışıp iş sözleşmeleri sona erdiği anda sağlık hizmetlerinden yararlanamadıklarını bile bilmeyen sigortalılar Genel sağlık sigortasına resen tescilleri yapılmakta ve gelir testi için bağlı bulundukları Kaymakamlıklara gelir testi yaptırmak için müracaat etmeleri gerekmekte gitmedikleri takdir de g3 oranında GSS primi ödemek zorunda kalmaktadırlar.

5510 Sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sigortalı olanlardan aynı zamanda isteğe bağlı sigortaya devam edenlerin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalılıkları yurtdışındaki çalışmalarının bittiği tarih itibariyle sona erdirilmektedir.

ÖDENECEK PRİM MİKTARI:

1/7/2013 ila 31/12/2013 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık alt sınırı34,05 TL x 30 x % 20 = 204,3 TL,

1/7/2013 ila 31/12/2013 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık

üst sınırı, 221,33 TL x 30 x % 20 = 1327,98 TL,

SONUÇ

Genel sağlık sigortasının zorunlu oluşu ile isteğe bağlı sigortanın avantajları ortaya çıkmıştır. İsteğe bağlı sigorta şartlarını taşıyanlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar, bakmakla yükümlü olunan kişi olmakla birlikte part-time çalışanlar Genel sağlık sigortalısı olma zorunluluğu 01.01.2012 tarihi itibariyle başlamıştır. Bunun için GSS priminde sadece sağlık primi olduğu için ileride emeklik imkânı sağlamamaktadır. Sigortalıların GSS primi ödemeleri yerinde isteğe bağlı sigortalı olmaları daha uygun olacaktır. Bu durum uzun vadede aktif pasif dengesine de olumlu etki yapacağı unutulmamalı ve Sosyal Güvenlik Kurumu yetkilileri bu durumdaki kişileri kapsama dahil ederek ilerideki aktif pasif dengesini düzenleyecek köklü iyileştirmelere gitmelidir. Bunların başında isteğe bağlı sigortalılığı özendirici düzenlemeler yapmalıdır.

SGK Rehberi

Bu habere yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.

    GAZETE MANŞETLERİ